Deed het Vaticaan te weinig om de Nazi's te schaden, of te veel om hen te helpen?

door Jared Israel

Een New York Times artikel uit 1941 levert het bewijs in een historisch dispuut

Pius XII

Een goed geïnformeerde Vaticaan gezinde stem uit het verleden—New York Times—bericht over een subversieve Vaticaanse politiek om Joegoslavië in het Nazi-kamp te drukken en in geval dat niet zou lukken, het land op te delen en de clericaal-fascistische Ustasha aan de macht te brengen in een in schijn onafhankelijk Kroatië.


“De Paus gaat niet naar het museum.”—Ambassadeur van het Vaticaan, Antonio Franco, geciteerd in “Paus wil gewraakte foto niet zien”, AFP 10 maart 2009

In april 2007 dreigde de Ambassadeur van het Vaticaan in Israël, Antonio Franco, de jaarlijkse herdenking in Yad Vashem, het Israëlisch Holocaust Herdenkingscentrum, te zullen boycotten. Na harde kritiek bond het Vaticaan in en Franco ging naar de herdenking.

In maart 2009 kondigde Franco aan, dat Paus Benedictus XVI gedurende zijn reis naar het Midden-Oosten Yad Vashem zal bezoeken, maar beslist geen voet zal zetten in het museum, in weerwil van het heersende protocol voor bezoekende dignitarissen. En inderdaad, Benedictus XVI boycotte het museum.

Dit optreden, diplomatiek zeer ongebruikelijk en agressief verspreid door het vaticaan via persverklaringen, maakt onderdeel uit van een hevige strijd tussen Israël en het Vaticaan over Eugenio Pacelli, alias Paus Pius XII. En waar gaat het over? Een onderschrift onder een foto in het Yad Vashem museum, waarin Pacelli gekritiseerd wordt voor zijn rol in de Holocaust.[1]

Waarom voert het Vaticaan oorlog wegens een onderschrift, dat weinig mensen zouden kennen, als het Vaticaan er niet zoveel heibel over zou trappen?

De achtergrond: Als Minister van Buitenlandse Zaken van het Vaticaan en later als Paus, was Eugenio Pacelli, de hoogste leider van die vleugel van het Katholicisme die nu de macht heeft in het Vaticaan. Sedert 1991, na de val van de communisten in Oost-Europa, is het Vaticaan bezig om de grootste macht te worden in deze enorme regio met de bedoeling om de Katholieke gebieden onder directe controle te krijgen, politiek te manipuleren en te verenigen (onder Pauselijke leiding) en zijn aloude concurrent, de Orthodoxie, van haar plaats te dringen in de Orthodoxe landstreken.

Het probleem: Omdat het nazisme de meeste van zijn gruwelijke wandaden heeft gepleegd in de USSR en wat later bekend werd als Socialistisch Oost-Europa, en omdat deze misdaden daar veel intenser in het geheugen zijn gebrand dan in het Westen, moet het Vaticaan omwille van een grotere invloed de oosterlingen er van doordringen dat het Vaticaan ten tijde van de Tweede Wereldoorlog weerstand bood aan de nazi’s en niet neutraal was of hen zelfs goedgezind was. Vandaar die oorlog over dat bijschrift.

Dus de voorsprekers van het Vaticaan mogen het dan bij het verkeerde eind hebben met betrekking tot Pius —en volgens mij is dat zo—maar gegeven de belangen, is het gezien vanuit hun standpunt niet verkeerd om hiervan een zaak te maken. Hierom ook is het New York Times artikel hieronder van groot belang.

Een drievoudige discussie

Yad Vashem en de meeste andere critici van Paus Pius XII zeggen dat hij zweeg in het aangezicht van de nazimisdaden, of dat hij te weinig en te laat deed (zie noot [1]).

Dit is de kritiek waarmee de voorsprekers van het Vaticaan wel uit de voeten kunnen. Zij hebben daar twee antwoorden op.

Soms zeggen ze dat het Vaticaan sterk gekant was tegen de organisatie door de nazi’s en hun bondgenoten en onderhorigen van het ombrengen van joden en roma, en van de genocidale moord op miljoenen Russen, Polen, Serven en andere Slaven.

Een andere keer zeggen ze, net als Ambassadeur Franco, dat zelfs als het waar is wat in het bijschrift bij de foto in Yad Vashem staat, “toen berichten over de moord op joden het Vaticaan bereikten, de Paus geen protest uitte, noch in woord noch in geschrift”:

“‘Het was geen echt zwijgen, het was beleid teneinde een verslechtering van de situatie te voorkomen.’ hij [Ambassadeur Franco—JI] zei, ‘Als er publieke verklaringen en oproepen zouden zijn gedaan, dan zouden er vele mensen geëlimineerd zijn geworden, want repressie was altijd het antwoord op iedere publieke stellingname.’” [Mijn benadrukking—JI]
—"Vatican ambassador to boycott Holocaust memorial in row over photo," by Rory McCarthy, Guardian (London), 13 April 2007

Maar alles goed en wel:

  1. Wat ook de reden mag zijn, ‘niets zeggen’ levert stilte op. Dat is een materieel feit waar geen Vaticaans decreet iets aan kan verhelpen.
  2. De bewering dat, indien tegengewerkt door de machtigste organisatie ter wereld (de Katholieke Kerk), de nazi’s onvermijdelijk nog grotere wandaden gepleegd zouden hebben, is absurd. Wanneer de Katholieke hierarchieën in Duitsland, Frankrijk, Slovakije, Kroatië, Italië, de Baltische staten, enz. zich hadden verzet tegen de nazi's en andere fascisten in plaats van hen enthousiast te steunen, dan hadden de nazi’s daar niets tegen in kunnen brengen of als ze dat wel gedaan zouden hebben, dan zouden ze te maken hebben gekregen met rebellie en sabotage van tientallen miljoenen (ook in Duitsland) en zouden ze helemaal geen ruimte gekregen hebben om nog grotere misdaden te plegen.
  3. Trouwens, de twee argumenten van het Vaticaan—dat het Vaticaan zweeg omdat zulks altijd rampzalig zou zijn en dat het Vaticaan wel zijn mond heeft open gedaan—zijn met elkaar in tegenspraak.

Ik heb deze paragraaf “Een drievoudige discussie” gemoemd omdat er nog een derde stellingname is, ingenomen door een minderheid van de critici, waaronder de uitgever van Emperor’s Clothes, die de termen zelf van het debat tussen het Vaticaan en Yad Vashem bestrijdt.

Wij stellen dat het Vaticaan niet zweeg. Anders dan de voorsprekers van het Vaticaan soms vertelden aan het publiek in anti-nazilanden, dat de Kerk een slachtoffer was van het nazisme, sprak en handelde de hierarchie voortdurend ten gunste van de nazi’s door het oprichten en steunen van clericaal-fascistische bewegingen, die actief deelnamen aan de nazi-genocide en of de tegenstanders van de nazi’s vermoordden en of probeerden de anti-nazi’s politiek te isoleren en tegen de nazi’s gerichte acties in zowel Europa als de Amerika’s te voorkomen.

Het vaticaan was de steunbeer van de nazi-macht.

Wat ons brengt bij de zaak Kroatië

Met betrekking tot de Ustasja-staat Kroatië in de Tweede Wereldoorlog[2] beweren de voorsprekers van het Vaticaan, dat de Katholieke hierarchie, in plaats van die clericaal-fascistische entiteit te voorzien van een massabasis en te helpen bij het leiden daarvan, zij, geconfronteerd met de realiteit van het door de As geïnstalleerde Ustasja bewind, geprobeerd heeft de aanvallen op Serven en joden te verzachten. (En misschien ook de aanvallen op de Roma, maar ik heb de voorsprekers van het Vaticaan daar nooit over gehoord. Ik zal dat wel gemist hebben.)

Maar het is jammer voor het Vaticaan dat er over heel de wereld zoveel persberichten te vinden zijn in bibliotheken en op het internet. Toen ik de New York Times van 1941 aan het doorspitten was op zoek naar artikelen waarin Kroatië genoemd wordt, stootte ik op het onderstaande berichtje:

(continued)

Copyright (c) The New York Times * Posted for Fair Use Only
— “Vatican Aid Sought for Croat Patriots,” The New York Times, February 17, 1941, Monday, page 2, 228 words

For the text version, transcribed without alteration from the original, go to http://tenc.net/times-2-17-t.htm#times

 

Dit artikel is een heterdaadje vanwege de datum: 17 februari 1941.

De As-mogendheden vielen Joegoslavië pas op 6 april 1941 binnen met als oorlogsdoel, wat de New York Times kort en bondig samenvat, “Joegoslavië te laten verdwijnen”. [4] Terwijl de Joegoslavische Prins-regent Paul een enthousiaste supporter was van een alliantie met Duitsland, aarzelde de Joegoslavische regering uit vrees voor de gepassioneerde anti-nazi sentimenten[5] onder de Servische bevolking. Dus maakten de leiders van Joegoslavië wel avances, maar maakten zich toch steeds weer los uit de omarming van de nazi’s. De dans van Joegoslavië—twee stappen vooruit, twee snelle stappen achteruit—werd een vervolgverhaal in de pers. Op 15 februari—precies twee dagen voor de publicatie in de Times dat het Vaticaan in het krijt trad voor de opgepakte Ustasja priesters—stond een van zulke verhalen in de Times, dat begon:

[Uittreksel van “No Pact Signed” begint hier]

Per Telefoon naar THE NEW YORK TIMES.
zaterdag, 15February 1941

BELGRADO, Joegoslavië, 14 februari — Premier Dragisja Tsvetkovitsj en Dr. Alexander Tsintsar-Markovitsj, de Joegoslavische Minister van Buitenlandse Zaken, tekenden vandaag in Duitsland geen overeenkomst met 'Reichsführer' Hitler en Joachim von Ribbentrop, de Duitse Minister van Buitenlandse Zaken, maar zij zullen morgenavond in Belgrado aankomen om verslag uit te brengen aan de Regent, Prins Paul, zo hebben hoge politieke en diplomatieke kringen hier vanavond bekendgemaakt.

[Mijn benadrukking J.I.]
—“No Pact Signed, Belgrade Hears,” The New York Times, February 15, 1941, page 2, 810 words

[Uittreksel van “No Pact Signed” eindigt hier]

Joegoslavië was strategisch voor de Duitse plannen en Kroatië was strategisch voor de vaststelling of Joegoslavië deze plannen zou bevorderen of hinderen.

Door priesters openlijk literatuur te laten verspreiden waarin opgeroepen werd voor een Kroatische fascistische dictatuur, zeer wel wetend, dat zij daarvoor opgepakt zouden worden en ’s werelds meest invloedrijke krant op 17 februari te laten bekendmaken, dat het Vaticaan “topconferenties” belegt om deze “opgesloten” “Kroatische Patriotten” te verdedigen, gaf het Vaticaan a) een waarschuwing aan de aarzelende Joegoslavische regering de overeenkomst met Duitsland aan te gaan of dat zij anders ergere dingen te vrezen zouden hebben dan woedende Serven, b) te kennen aan de Kroatische leiders om Joegoslavië hard onder druk te zetten een verbond met Duitsland te sluiten en c) de gewone Kroaten voor te bereiden op een afscheiding (hetgeen betekende “ondermijning van de eenheid van Kroatië” met Joegoslavië), gevolgd door een clericaal-fascistische overname van de macht, als de omstandigheden dat zouden toelaten.

In het artikel van 17 februari hierboven, valt de Times de Vaticaanse politiek niet aan. In de kop vermijdt de Times te vermelden, dat de priesters, die het Vaticaan verdedigt, fascistische agitators zijn, door ze te bestempelen als “Kroatische Patriotten” en “Opgesloten Priesters”. Dus, in plaats van een accurate kop—zoiets als ‘Vaticaan intervenieert ten gunste van Ustasja Clerus Opgesloten wegens Fascistische Stokerij’—worden de lezers vergast op het sympatieke:

“Vaticaanse hulp gevraagd voor Kroatische Patriotten.
Joegoslavische Prelaat Wordt Gezegd Vrijheid Voor Gevangen Priesters te Vragen.”

Neem nota van de positieve toon, die de lezers instrueert, hoe de clerikale acties in Kroatië te beschouwen. Wie is er nu tegen vrijheid voor opgesloten priesters? En wie zou hen überhaupt de “vrijheid” ontzeggen? Opgesloten wegens patriottisme! O, bittere vrucht de adeldom! En nog meer van zulks.

Het feit dat de Times met de hierboven geciteerde kop, die net als alle koppen door meer mensen gelezen wordt dan het artikel zelf, elke op journalistieke objectiviteit prijsgeeft, toont aan hoe zeer de redacteuren verontwaardiging over het Vaticaan wilden voorkomen en zeker niet bevorderen. Dit is belangrijk, want dit standpunt van de Times—manifest pro-Vaticaan—maakt het artikel onbetwistbaar tot een getuige tegen het Vaticaan.

De Times zegt niet dat de gearresteerde priesters agiteerden voor een fascistische staatsgreep, tot vlak voor het eind van het artikel, wat de meeste lezers nooit halen, waardoor bij hen de verkeerde indruk blijft hangen, dat Joegoslavië patriotten onderdrukt, terwijl het Vaticaan juist voor vrijheid in het krijt treedt, terwijl in werkelijkheid het Vaticaan As-agenten promoot. Zelfs al schrijft de Times uiteindelijk dat deze geestelijken steun zochten voor een groep die geleid werd door ene Ante Pavelits, dan identificeert de Times Pavelits slechts als een “separatistische leider in ballingschap” in Italië, en vergeet te vermelden: a) waaraan hij ‘leiding gaf’, n.l. de clericaal-fascistische Ustasja; b) wat hij en zijn volgelingen wilden doen na de afscheiding, n.l. het massaal vermoorden van Serven, joden en Roma; en c) dat hij en zijn volgelingen feitelijk niet waren ‘verbannen’, een term die politieke vervolging suggereert; zij werden internationaal gezocht voor de moord in 1934 op de Minister van Buitenlandse Zaken van Frankrijk en op de Koning van Joegoslavië. Kortom, het waren fascistische sluipmoordenaars, en daarom vonden zij een schuilplaats bij Mijnheer Musolini in het fascistische Italië. “Verbannen leider” van “Kroatische Patriotten”, kan het nog mooier?

De Times noemt nooit het woord ‘Ustasja’. En pas in de allerlaatste alinea maakt het duidelijk (by inference) dat de ‘patriottische priesters’ van het Vaticaan gevangengenomen waren voor het oproepen van “subversief’ fascistisch geweld.

Het is ironisch dat dit artikel uit 1941, bedoeld door het Vaticaan om zijn gelovigen (en anderen) over heel de wereld te doen verstaan, dat het achter de As-mogendheden stond, en om Joegoslavië te dwingen zich aan te sluiten bij het kamp van de As, meer dan zes decennia later de claim van het Vaticaan, als zou het gedurende de Tweede Wereldoorlog al het menselijk mogelijke gedaan hebben om het nazisme te weerstaan, onderuit haalt.

Voetnoten en verder lezen

1. Tijdens zijn reis naar het Midden-Oosten boycotte de Paus het museum in Yad Vashem uit protest tegen de tentoonstelling van een foto van Paus Pius XII met het volgende bijschrift:

"In 1933, toen hij Minister van Buitenlandse Zaken was bij het Vaticaan, was hij actief in het verkrijgen van een Concordaat met het Duitse regiem om de rechten van de Kerk in Duitsland veilig te stellen, ook al zou dit de erkenning van het rascistische nazi-regiem betekenen.
Toen hij in 1939 gekozen werd tot Paus legde hij een brief, die zijn voorganger had opgesteld, tegen rascisme en antisemitisme in de bureaula. Zelfs toen er berichten het Vaticaan bereikten over het vermoorden van Joden protesteerde de Paus noch in woord, noch in geschrifte. In december 1942 onthield hij zich van de ondertekening van de geallieerde verklaring die de uitroeiing van de joden veroordeelt. Toen joden werden gedeporteerd van Rome naar Auschwitz intervenieerde de Paus niet.
De Paus handhaafde heel de oorlog zijn neutrale positie, met uitzondering van een beroep op de leiders van Hongarije en Slovakije tegen het eind van de oorlog. Zijn zwijgen en het ontbreken van richtlijnen dwong de Kerkleden in heel Europa zelf hun houding te bepalen."

In dit onderschrift neemt Yad Vashem het standpunt in dat Pius XII zondigde door nalatigheid. Maar de bewijzen van Yad Vashem ondersteunen de beschuldiging dat hij zondigde door betrokkenheid.

Bijvoorbeeld, met betrekking tot het Concordaat van 1933 met de nazi-Duitsland, zegt het onderschrift:

"In 1933, toen hij Minister van Buitenlandse Zaken was bij het Vaticaan, was hij actief in het verkrijgen van een Concordaat met het Duitse regiem om de rechten van de Kerk in Duitsland veilig te stellen, ook al zou dit de erkenning van het rascistische nazi-regiem betekenen."
—ibid.

Het is moeilijk om hulp bij het opstellen van het Concordaat door de hoofdonderhandelaar, later Pius XII, te zien als "handhaven van zijn neutrale positie" ook al accepteren wij het onderschrift van Yad Vashem wat overigens de betekenis van het Concordaat minimaliseert.

Het onderschrift ziet in het Concordaat primair juridische garanties voor de Katholieke Kerk en secundair een erkenning van de nazistaat. Maar feitelijk was het Concordaat voor de nazi-staat van levensbelang, want die verkeerde in 1933 in volledige isolatie. En eerder dan bescherming voor Duitse Kerk, verordonneerde het Concordaat de onderwerping van de Kerk aan de nazi heerschappij, terwijl daarin de nazi-taal gebezigd werd.

Hierover bestaat geen enkele onduidelijkheid. Zo verlangt Art. 30 van de geestelijkheid, iedere zondag in de diensten voor de welvaren van het Duitse 'Reich und Volk' te bidden, wat nazi-taal is voor het mystiek, rascistisch concept. 'Volk' refereert in deze context aan een of ander hallucinair 'Arisch Volk.

Of kijk eens naar Art. 16 waarin het Vaticaan de Duitse bisschoppen opdraagt op te treden als pro-actieve verdedigers van de nazi-heerschappij. Opdroeg, want de Katholieke kerk is een absolute monarchie waarin besluiten van de top gelden voor iedereen daaronder.

Artikel 16 'Reichskonkordat' (Concordaat tussen de Heilige Stoel en het Duitse 'Reich') 20 juli 1933.

“Bevor die Bischöfe von ihrer Diözese Besitz ergreifen, leisten sie in die Hand des Reichsstatthalters in dem zuständigen Lande bzw. des Reichspräsidenten einen Treueid nach folgender Formel:

“ ‘Vor Gott und auf die heiligen Evangelien schwöre und verspreche ich, so wie es einem Bischof geziemt, dem Deutschen Reich und dem Lande .... Treue. Ich schwöre und verspreche, die verfassungsmäßig gebildete Regierung zu achten und von meinem Klerus achten zu lassen. In der pflichtmäßigen Sorge um das Wohl und das Interesse des deutschen Staatswesens werde ich in Ausübung des mir übertragenen geistlichen Amtes jeden Schaden zu verhüten trachten, der es bedrohen könnte.’ ”

'Alvorens de bisschoppen bezit nemen van hun diocees leggen zij in de hand van de 'Reichs'-stadhouder in het betreffende (regionale)land respectievelijk van de 'Reichs'-president een eed van trouw af in de volgende formulering:

"'Voor God en de heilige Evangeliën zweer en beloof ik, zoals een bisschop betaamt, trouw aan het Duitse 'Reich' en het (regionale)land… Ik zweer en beloof, de rechtmatig gevormde regering te achten en door mijn geestelijkheid te laten achten. In de plichtmatige zorg voor het welzijn en het belang van het Duitse staatswezen zal ik in de uitoefening van het mij opgedragen ambt trachten iedere schade te verhoeden die het zou kunnen bedreigen.'"

2. Voor een inleiding tot de clericaal-fascistische Ustasja-staat Kroatië zie het artikel in Encyclopedia of the Holocaust over "Kroatië," op
http://emperors-clothes.com/croatia/encr.htm

3. "Rumanian Thrust at Yugoslavs Seen; Hint of 'Protective' Move Is Found in Border Activity -- Hungarian Clash Possible; Reich Plans To End State [i.e., Yugoslavia -- J.I.]; Swiss Hear Hitler Aims to Keep Adriatic Port -- Italy, Bulgaria Would Get Slices [i.e., of Yugoslavia -- J.I.]," The New York Times, April 13, 1941, Sunday, page 24, 484 words

4. Voor documentatie van de aarzeling van Japan ga naar http://tenc.net/archive/times410326.htm#1

5. Betreffende het gepassioneerde antinazisme van de Serven zie een bericht uit 1941 op http://tenc.net/archive/times410326.htm